Kans is klein dat je bij een bedrijventerrein denkt aan bermen vol bloeiende bloemen, hagen met tsjilpende vogels en poelen met salamanders en libellen. Het kan nochtans. Zo hoor je op enkele bedrijventerreinen in onder andere Tienen, Aarschot, Machelen en Diest sinds kort de vogels kwistig fluiten. De bedrijfsleiders zien er de meerwaarde van een groen bedrijventerrein voor de biodiversiteit én voor het welzijn van hun werknemers. Groene bedrijventerreinen, goed voor economie en ecologie.

Zij zijn alvast overtuigd. Maar we willen nog meer bedrijfsleiders in onze provincie warm maken om de natuur binnen te brengen in hun bedrijf, of het nu gaat om een dienstenbedrijf of een industriële site. Want in het dichtbevolkte en sterk verstedelijkte Vlaams-Brabant zijn grote, robuuste natuurgebieden een schaars goed. Door natuur te creëren op plaatsen waar je het niet verwacht, zoals op bedrijventerreinen maar ook op speelplaatsen, speelterreinen, begraafplaatsen en terreinen van ziekenhuizen en woonzorgcentra, geven we de natuur terug een plek in onze samenleving. Goed voor onze fysieke én mentale gezondheid, ons welzijn en de sociale interactie. Stel je eens voor dat je je koffiepauze in het groen doorbrengt of een vergadering tussen de bomen belegt. Een ware opkikker en misschien wel eens zo productief. Om nog maar te zwijgen over de positieve gevolgen voor de biodiversiteit. Door kleine groene oases creëren we stapstenen voor dieren en planten naar grotere natuurgebieden. En het regenwater? Dat verdwijnt gewoon in de grond. Gedaan met plassen op de parking. In de zomer zorgen bomen voor een natuurlijke verkoeling. En er zijn zelfs financiële voordelen aan verbonden. Een groen terrein is goedkoper in aanleg en onderhoud. Weinig argumenten contra een biodivers en klimaatbestendig bedrijventerreinen.

Zeventig groene bedrijventerreinen in België en Nederland
Ook op Europees niveau zien ze de meerwaarde van groene bedrijventerreinen. Zo vergroent het Europees project 2B Connect de komende maanden zeventig bedrijventerreinen in België en Nederland, meer bepaald tien clusters van in totaal zeventig percelen. 2B Connect brengt hiervoor 26 partners samen, waaronder provincies, natuurorganisaties, lokale besturen en bedrijven. Naast het biodivers inrichten van deze terreinen worden adviseurs opgeleid die na afloop van het project bedrijven zullen motiveren, inspireren en begeleiden. Tot slot wordt een rekenapplicatie ontwikkeld om de kosten en baten van investeringen in een groen bedrijventerrein te onderzoeken.

Een van die bedrijventerreinen is de Feed Food Health campus in Tienen. Op dit perceel werden jarenlang bietenpulp, grond en stenen gestort. Nu is er een poel om de zeldzame rugstreeppad terug te lokken. Op het talud bij de nieuwe parking staan struiken op een bio-afbreekbare worteldoek. Die worteldoek helpt onkruid te vermijden en geeft de nieuwe planten een mooie groeivoorsprong. De struiken geven twee vlindersoorten bijkomende kansen: het kaasjeskruiddikkopje en de Europees beschermde Spaanse vlag. Na het broedseizoen van de kikkers wordt een dichtgeslibde gracht uitgediept om meer water te kunnen bevatten. De Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM) Vlaams-Brabant, stad Tienen, het Regionaal Landschap Zuid-Hageland en Natuur- en Landschapszorg slaan hiervoor de handen in elkaar. Nadien wil de POM ook de Tiense bedrijventerreinen Grijpen en de Drie Tommen onder handen nemen.

Niet alleen in Tienen zijn ze gewonnen voor groene bedrijventerreinen. In Aarschot werken de stad en het Regionaal Landschap Noord-Hageland in het kader van 2B Connect samen aan een kwaliteitsvolle inrichting van het Elzenhof nabij het station. Dit bosje van 9,39 hectare kan een waardevolle natuurverbinding worden tussen de bossen ten westen en ten zuiden van de stad enerzijds en het bedrijventerrein Nieuwland anderzijds. Daarvoor worden bestaande bomen geknot, grachten en poelen geruimd en nieuwe hagen, houtkanten en bloemrijke hooilanden aangelegd. Tot slot komt er een insectentoren. Daarna willen we met de bedrijfsleiders uit de buurt bekijken hoe zij hun bedrijventerrein op een meer natuurlijke wijze kunnen inrichten.

Zelf aan de slag
Dat meer en meer bedrijven gewonnen zijn voor zo’n groen bedrijventerrein stelde ik in september vorig jaar ook vast tijdens een bedrijfsbezoek aan Athlon Car Lease in Machelen, georganiseerd door het milieu-infopunt  voor de kmo, een samenwerking tussen de provincie Vlaams-Brabant en VOKA Vlaams-Brabant. Een dertigtal bedrijven kwam zich laven aan de goede voorbeelden van onder meer Athlon Car Lease en NNOF.

Als provincie stimuleren we het vergroenen van bedrijventerreinen maximaal. We maken hiervoor bijvoorbeeld subsidies vrij. Bedrijven kunnen hiervoor rekenen op een provinciale subsidie tot wel 75.000 euro als ze samenwerken met een natuurvereniging, zoals Natuurpunt en de  Regionale Landschappen. Afvalintercommunale Ecowerf deed hier al een beroep op voor haar containerparken in Haacht, Kortenberg, Rotselaar en Tienen. En het resultaat mag er zijn. De groenbuffer van de parken werd op natuurlijke wijze heringericht. De biodiversiteit in de containerparken is verhoogd en bezoekers worden gesensibiliseerd voor biodiversiteit.

De Regionale Landschappen zijn sleutelpartners voor het vergroenen van bedrijventerreinen. Tegen 2019 willen we samen vijf bedrijventerreinen biodivers en klimaatbestendig ingericht hebben. Het Regionaal Landschap Noord-Hageland richtte zo reeds het bedrijventerrein van Toyota Parts Center Europe (TPCE) in Diest groen in. Op het terrein vind je nu een poel en een insectenhotel. Bomen en struiken vormen een groene corridor tussen het bedrijventerrein en het landbouwgebied. TPCE organiseert daarnaast biodiversiteitsdagen voor de medewerkers, maar wil nog meer doen, zoals geïnteresseerde werknemers opleiden tot ‘bedrijfsimker’. Het inspirerende voorbeeld van TPCE in Diest lees je in de inspiratiegids ‘Kleur je bedrijf groen’. Misschien is jouw bedrijf wel de volgende groene oase in Vlaams-Brabant?


Biodiversiteitsprojecten in de schoot van overheden en vzw’s liggen relatief voor de hand. Het knappe van 2B Connect is dat er ook grote bedrijven meedoen, zoals Sibelco, Brabantia, Wienerberger en Profel. Die projecten zijn minstens even indrukwekkend, daarvan getuigen deze beelden uit Mol, Lommel en Niel:

• Nesten van oeverzwaluw in de wand van de zandontginning van Sibelco aan ’t Kristallijn in Mol.

• Bedrijventerrein in Lommel, waar de groenstroken rond nieuwe gebouwen verplicht biodivers worden aangelegd om de zeldzame kleine parelmoervlinder kansen te geven. De open ruimte wordt ingezaaid met zaden uit de nabije omtrek. Het sociaal economiebedrijf De Winning gaat met trekpaarden de verbossing van de heide tegen.

(c) Wim Denijs Fotoclub ISO400

• Bovengrondse sleuf en ecotunnel in Niel die de Rupel verbinden met een drietal natuurgebieden rondom betonfabriek Coeck.