Over exact een week, op vrijdag 21 april, open ik het 22e Afrika Filmfestival in Leuven. Twee weken lang verwent het festival je met topfilms van Afrikaanse bodem.

Films uit en over Afrika zijn nog vaak onbekend terrein in ons medialandschap. Het beeld van Afrika dat mainstream media ons voorschotelen, is vaak ongenuanceerd en eenduidig. Afrika Filmfestival (AFF) brengt hier verandering in.

Ik ging in gesprek met Barbara Brugmans, medewerker van AFF, en was getuige van het enthousiasme waarmee de mensen van AFF de Afrikaanse filmcultuur willen tonen.

AFF is na 22 jaar een begrip geworden in het Leuvense cultuurlandschap en ver daarbuiten. Hoe verklaar je dit succes?

Film is een laagdrempelige manier om over andere culturen iets te weten te komen. Wij bieden films aan die anders zijn dan de mainstreamfilms waar clichés bevestigd worden. Mensen nemen beelden vaak voor werkelijkheid en dat willen we doorbreken.

Veel mensen voelen zich betrokken bij de wereldproblematiek, maar hebben sinds het verdwijnen van kleinere cinema’s nog maar weinig kans om Afrikaanse films te zien. De cinemaketens tonen dit soort films niet. AFF speelt hierop in. Verschillende Afrikaanse gemeenschappen zijn enthousiast als er iets over hun cultuur getoond wordt en werken graag mee.

AFF steunt ook de Afrikaanse filmmakers. We tonen films die ter plaatse gemaakt zijn en werken mee aan de Nederlandse ondertitels, zodat ze in Vlaanderen verspreid kunnen worden. Door een eerlijke prijs per vertoning te vragen, steunen we Afrikaanse regisseurs. We reiken ook elk jaar een award uit aan een jonge Afrikaanse filmmaker. Hij of zij krijgt de kans om zijn of haar film in België te tonen.

Maar we doen meer doen dan enkel film. We willen de Afrikaanse cultuur tonen in al haar aspecten. Zo organiseren we ook debatten, tentoonstellingen en modeshows.

Wie willen jullie bereiken?

We proberen een zo breed mogelijk publiek te bereiken, door organisaties zoals 4e pijlers en ngo’s te betrekken. We willen zeker geen evenement zijn dat louter de blanke middenklasse aantrekt. Door te werken rond bepaalde thema’s en gemeenschappen met migratieachtergrond te betrekken, proberen we een zo divers mogelijk publiek te bereiken. Zo hebben we onlangs een Marokkaanse film over de Tweede Wereldoorlog in de ochtend georganiseerd om zo ook moslimvrouwen de kans te geven om te komen kijken.

De samenwerking met lokale organisaties is heel belangrijk voor ons. Je hebt bijvoorbeeld in Leuven een grote Ethiopische gemeenschap. Voor de uitwerking van het thema Ethiopië vorig jaar hebben zij heel veel in handen genomen, bijvoorbeeld het organiseren van een culturele show. We vinden het belangrijk dat mensen en gemeenschappen betrokken zijn bij de realisatie van ons festival. In de Ethiopische gemeenschap van Leuven leefde de betrokkenheid bij het festival heel hard. Dat was heel mooi.

Met projecten zoals ‘Tien om te zien’, waarbij we in aanloop naar het filmfestival in wijken in en rond Leuven gratis films vertonen, willen we dan weer mensen bereiken die doorgaans niet naar de bioscoop gaan. Zo tonen we onze films in onder andere buurthuis ’t Lampeke en in woonzorgcentrum Remy. In het woonzorgcentrum waren naast de bewoners zelf trouwens ook de buurtbewoners en de studenten welkom. Een heel mooie formule.

In een stad als Leuven lijkt mij het makkelijker om mensen warm te maken voor Afrikaanse films dan in kleinere dorpen in Vlaams-Brabant. Hoe pakken jullie dat aan?

Wij vertrekken in de kleinere gemeenten vaak vanuit lokale groepen of ngo’s en 4e pijlers. AFF helpt hen dan met een aanbod van films, flyers, enzovoort. Via de gemeente maken we dan reclame. We merken dat steeds meer gemeenten willen meedoen. En dat is mogelijk, want ons aanbod geldt voor alle Vlaams-Brabantse gemeenten. Elk jaar schrijven we hen allemaal aan.

De provincie is jullie grootste sponsor! Hoe belangrijk zijn deze subsidies voor jullie?

Heel belangrijk! De Noord-Zuidwerking van de provincie Vlaams-Brabant is met een jaarlijkse subsidie van 65.000 euro onze grootste sponsor. Door deze subsidies is de werking van AFF niet langer geconcentreerd rond de festivalperiode, maar wordt die structureel uitgebreid naar het hele jaar. Dit biedt tal van opportuniteiten. Vroeger was het bijvoorbeeld niet altijd even makkelijk om gemeenten te mobiliseren. Hun agenda ligt vaak al voor een jaar vast. Met een werking die een heel jaar door loopt, lukt dat wel. Ook het Vlaams Audiovisueel Fonds kent een structurele subsidie toe aan AFF. Dit is voor ons heel belangrijk aangezien onze hele werking hierop gebaseerd is. We zoeken ook steeds naar andere inkomstenbronnen maar dat is niet makkelijk.

Jullie werking is uitgegroeid tot een concept dat nu het hele jaar door loopt. Wat betekent dat dan precies?

Dankzij de steun die wij krijgen, hebben we ons werkveld kunnen uitbouwen. Naast projecten als ‘Tien om te zien’ hebben we nu ook ‘DocAfrika’. Met ‘DocAfrika’ tonen we maandelijks op donderdag een spraakmakende documentaire van of over Afrika. Dit gaat door in bibliotheek Tweebronnen in Leuven. Verder kunnen mensen ook films huren bij ons om te tonen in verenigingen, wijken of scholen en zetten we in op filmeducatie.

Hoe zien jullie de toekomst?

We willen blijven inzetten op Afrikaanse films en documentaires maar willen ook breder gaan en de Afrikaanse cultuur in al haar aspecten belichten. Verder willen we blijven inzetten op onze samenwerking met de lokale besturen van Vlaams-Brabant. Samen met hen laten we het bredere publiek kennis maken met Afrika. Momenteel leggen we de laatste hand aan een filmtocht waarbij we kortfilms tonen op verschillende locaties zoals winkels en cafés. Ook op het voorplein aan het Provinciehuis zal een film continu afgespeeld worden! Zo hopen we nog meer mensen te bereiken.

Bedankt voor het interview, Barbara! We kijken samen met jou uit naar de opening van het festival.

Bezoek het Afrika Filmfestival nu alvast op www.afrikafilmfestival.be. Je kunt de komende weken een Afrikaanse film meepikken in Aarschot, Asse, Beersel, Diest, Gooik, Haacht, Halle, Hoegaarden, Kortenaken, Kortenberg, Landen, Londerzeel, Lubbeek, Merchtem, Oud-Heverlee, Overijse, Rotselaar, Scherpenheuvel-Zichem, Sint-Pieters-Leeuw, Tervuren, Tienen, Tremelo en Zemst.

Hopelijk tot op het Afrika Filmfestival!

Met dank aan Inge Delafortrie.