‘Imagine me and you’

Met dit niet onbekende Amerikaanse komische drama, een film van Ol Parker uit 2005, werd gisterenavond in het Provinciehuis van Vlaams-Brabant de negende editie van het holebifilmfestival Vlaams-Brabant ingezet.

Het festival loopt van 10 november tot en met 27 november 2009 in Leuven, Aarschot, Halle en Landen. Op het programma staan vooral Europese prenten, maar ook producties uit Zuid-Afrika en China ontbreken niet. Meer informatie over het festival is te vinden op: www.holebifilmfestival.be.

MILK (without honey)

In wezen was het een afwenteling van eigen falen. Een manier om eigen tekortkomingen niet onder ogen te hoeven zien. Een weg om aan het verdriet van niet ingeloste verwachtingen te ontsnappen. Achter de moord in 1978 op Harvey Milk schuilde een diepe jaloezie. Een dodende nijd waarvoor dader Dan White echter nauwelijks verantwoordelijkheid diende te nemen. Milk behoorde immers tot die groep van mensen die, ontdaan van elke individualiteit, het in de geesten van sommigen gewoon ‘verdienen’ om verwond te worden.

Toen ik afgelopen week-end berichten van over de wereld ontving over de afgelaste gay-pride in Belgrado, was ik erg onder de indruk van de wijze waarop politieke leiders en politie in laatste instantie hun steun aan de holebi’s onderschikten aan de manipulatieve dreigementen van opposanten.  Dreigementen waarover Jasmina Tesanovic in een E-mail aan Lieve Snellings getuigt: “For these past few months, the city of Belgrade has been spattered with death-threatening graffiti from right-winged extremists and paramilitaries, focussing their rage against gays…Allied to the rightist underground, the Serbian Orthodox Church, came with a public attack, a dramatic appeal against the parade of pride, calling it a ‘Parade of Shame’ and ‘Sodom and Gomorrah’.

In het Centraal-Afrikaanse land Burundi werd holebiseksualiteit in april 2009 opgenomen in de strafwet, en nu liggen ook in Rwanda voorstellen klaar om hetzelfde te doen. Voorstanders zouden daarbij herhalen dat holebiseksualiteit ‘on-Afrikaans’ zou zijn, maar tegelijk zouden kerken zich ook hier niet onbetuigd laten. Met name de uit Amerika overgewaaide evangelische kerken zouden in Rwanda na de genocide van 1994 terrein gewonnen hebben, en in hun ijver mensen te ‘bevrijden van het kwade’ actief bijdragen aan een sfeer van veralgemeende holebihaat.

En zo zijn we weer meer dan gewaarschuwd. Holebi’s zijn nog altijd doelwit. Ook meer dan dertig jaar na de dood van Harvey Milk blijven ze ‘without honey’: een prooi voor de projectiemechanismen van al wie, zoals Milk het stelde, “onzeker, bang, opgejaagd of zelf verontrust is”.

Vrijheid

Ik vind me graag in het Arabische spreekwoord dat zegt: “als wat je te zeggen hebt niet mooier is dan de stilte, zwijg dan”. Maar soms is de geschiedenis zo arrogant en lelijk dat ze wel moet naverteld worden. Opdat het nooit meer zou gebeuren.

De aanslagen afgelopen weekend in Tel Aviv op een holebi-centrum waarbij enkele jongeren om het leven kwamen. Ook dat zijn zaken waar de wereld beter lang bij stil zou blijven staan. Lang genoeg toch om nog maar eens te beseffen dat er grenzen zijn.

Niemand heeft het recht om het leven, op wat voor wijze dan ook, van een ander mens licht te nemen en erop in te beuken. Niemand. En zelfs al zijn alleen sommigen maar écht schuldig, dan nog nog blijft iedereen verantwoordelijk. Verantwoordelijk voor het feit dat het toch gebeurt. Elke keer weer, in het klein en in het groot.

In naam van de vrijheid. In naam van de wellicht grootste ambiguïteit in dit leven. Want zelfs al zou men het graag willen, vrijheid is nooit absoluut. Ze wordt begrensd door verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid voor het welzijn van andere levende wezens. Verantwoordelijkheid voor de vrijheid van eenieder. En dus ook verantwoordelijkheid voor wat je zelf (niet) doet.

“Een vrijheid die slechts dient om de vrijheid te ontzeggen, moet ontzegd worden”, schreef Simone de Beauvoir ooit. Ik wens dat dit een hart onder de riem mag zijn voor alle vrouwen (én mannen) die het ook zo begrepen hebben. Mensen die, zoals Jessika Devlieghere in Palestina, in alle genuanceerdheid verantwoordelijk zijn en intens blij om het feit dat duizenden kinderen in Gaza onlangs hun zelfgemaakte vliegers oplieten, hún vrijheid tegemoet.

http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=215883

“een klein moment dat ons allemaal verbindt… de duizenden kinderen in Gaza, de kinderen en jongeren in België en ons Anita.”  Liefs, Jessika.

Zie ook op deze blog: Vliegers voor Vrede; De straat van Parijs; Klaprozen.

Yasmine

Sterven aan de liefdevolste overgave

Nooit voltooide dansen

Het is dat gevoel van ‘diep in’ iets of iemand

Te zijn achtergebleven

Voor altijd

…

Shit toch.

Change For The Better – stap 4

Visch

Het is er dan eindelijk van gekomen. Vandaag ben ik -weliswaar niet helemaal gerust- naar de zolder gegaan, en heb ik de mappen ongesorteerd schrijfwerk naar beneden gehaald. En zo nu, bij het eerste lezen, hou ik soms verbaasd halt. Was dit ooit van mij en mijn hand? Zou ik het nog geweten hebben dat ze altijd ‘Magie Noire’ op had? Of dat ik me jaren later immens opwond over het heldendom van vrouwen? Zou ik me nog herinnerd hebben dat ik een T-shirt voor haar man meebracht uit Senegal?

Er ligt wat werk op mijn bureautafel. Voor het eerstkomende jaar, of zelfs voor de eerstkomende jaren. Net als met de foto’s. Die geraken ook maar heel langzaam klaar om bijgehouden te worden. Het papier ligt er nu dus ook. Getuige van onschuldige dagen en diepingrijpende gebeurtenissen. Soms vertellend, soms rapporterend, soms schertsend, dan weer amuserend.

 

“Wat is visch als er geen dope bij is?” Guido Gezelle

 

Duwt ons met de neus op het existentiële feit.

Er zijn duizenden soorten vissen. Godfried Bomans was een vis. Albert Einstein een ander exemplaar van hetzelfde soort. Men kent warme en koude vissen, zoete en zoute, en ook pot-vissen.

Het ontstaan van de vis, en daarmee eerste vormen van leven, wordt momenteel gesitueerd tussen de drie à vier miljard jaar geleden. De mens verschijnt veel later. Zij/hij is de meest ontwikkelde tak van een lange evolutie, zoals Darwin in zijn ‘Origin of Species’ heel verlicht vertelt.

 

Zonder vis, geen mens. De ene zijn brood, is de ander zijn dood.

Vis is geen vis zonder water. Mens is geen mens zonder vis.

Deze waarheid

Duidt op de fundamentele relationaliteit der fenomenen

Licht en donker

Goed en kwaad

Liefde en haat

…

bestaan niet zonder tegendeel, en zijn op zichzelf nooit absoluut.

Wat is Leen zonder Tie, wat is Tie zonder Leen?

Wat is hetero zonder homo, wat is homo zonder hetero?

Wat is roze zonder pallet, wat zijn de kleuren zonder roze?

 

Wij zeggen het u, beste genodigden:

zonder tegenstelling verliest de alleenheid aan waarde, wordt ze minder,

tot niets, en zelfs dat niet, nog overblijft.

Laten we het daarom simpel houden, bescheidenheid siert.

Laten we ode brengen aan de vis en de dope die zonder goedgeurige versmelting minder voorstellen.

 

Laten we prijzen:

de aardappel en de garnaal,

de mossel en het saffraan,

‘huwelijken’

die in het tijdsverloop gerekend,

de allerlaatste nieuwtjes zijn.

Laat ze ons leiden in bekoring en

Vervullen van genade.

 

Wij danken u.

Leen en Tie

20 augustus 1999

 

Op 14 februari 2009 steunt Groen! Leuven de multimedialezing “Wat is er mis met Vis?” met Dos Winkel. Deze gaat door om 14.00u in het Provinciehuis van Leuven. Inschrijven is verplicht, en kan op: eva.vlaams-brabant@vegetarisme.be.

Kalverliefde

Vandaag was het 100 op 1 dag. Een dag van duizend en een dingen op punt stellen, en van luisteren naar muziek. Jong Groen! had gehoopt op ‘Laat ons een bloem’ van Louis Neefs, maar het waren even terecht de ‘Twee meisjes’ van Raymond Van het Groenewoud die op nummer één eindigden. ‘Amsterdam’ van Kris De Bruyne deed het heel erg goed, de mij nog dierbaardere ‘Roos’ van Anne Christy bleef dan weer hangen in de twintig.

Het mooie aan vandaag zijn de vele verhalen die met de radio halfzacht, mijn kinderen spelend op de achtergrond en het werk in de aanslag, nog eens ‘dag’ kwamen zeggen. De ‘Kalverliefde’ van Michel, ‘Voir un ami pleurer’ van Tinne. ‘Laat alleen mijn goede vrienden over’ van Ingrid en het ‘Beetje oorlog’ van Bart. Het ‘Flink zijn’ van Annemie, het ‘Vluchten kan niet meer’ van Luc en de ‘Boerenlul’ van een enige die niet kon blijven.

Het leven kan soms eenvoudig gerust zijn.

Señoras y señores

In het klein en in het groot, zijn er wel meerdere dingen die de geschiedenis liever zou vergeten. Omdat ze niet in onze denkbeelden passen. Omdat ze de belangen van wie zich meer en beter waant, zouden kunnen schaden. Of nog wezenlijker, omdat we als mensen niet graag geconfronteerd worden met het geweld dat in ieder van ons huist.

Afgelopen vrijdagavond, 31 oktober 2008, opende onder meer Denise Vandevoort, schepen van gelijke kansen van de stad Leuven, op haar gebruikelijke eerlijk betrokken manier, het 8ste holebifilmfestival van Vlaams-Brabant. Op de agenda stond de publiekslieveling van vorig jaar, de film “Un amour à taire” van Christian Faure (2005).

De film vertelt het verhaal van de Joodse Sarah die haar familie uitgemoord weet door de Nazi’s. Ze vindt een veilig onderkomen bij haar jeugdvriend en grote liefde Jean, die inmiddels echter een relatie heeft met Philippe. Gedreven door jaloezie en zijn onbeantwoorde gevoelens voor Sarah, brengt de broer van Jean, Jacques, het drietal een enorme slag toe. Jean wordt gedeporteerd naar een werkkamp, maar zal zich onverzettelijk tonen als ‘homoseksueel’. Dat bekoopt hij met zijn leven.

“Un amour à taire” is een wakkere herinnering aan weer een stukje geschiedenis dat op de achtergrond is gesukkeld. De deportatie van homoseksuelen tijdens de tweede wereldoorlog van de 20ste eeuw is minder bekend, maar daarom niet minder werkelijk dan de jodenvervolging. Integendeel. De gruwel die homoseksuelen ondergingen, was even echt als het bloedbad op stakende mijnwerkers en hun familieleden dat werd aangericht door militairen in de school Santa María in de stad Iquique in Chili op 21 december 1907. Ik moest, na afloop van de film, spontaan aan die geschiedenis denken. En aan de Cantata “Santa María de Iquique” van de Chileense componist Luis Advis waarin ze wordt naverteld.

Señoras y Señores
venimos a contar
aquello que la historia
no quiere recordar.
Pasó en el Norte Grande,
fue Iquique la ciudad.
Mil novecientos siete
marcó fatalidad.
Allí al pampino pobre
mataron por matar.

Pregón Santa María de Iquique

De 8ste editie van het holebi-filmfestival loopt nog tot 21 november 2008 in Leuven, Halle, Aarschot en Diest. Op het programma staan premières, maar ook klassiekers als “Black Narcissus”. Meer informatie is te vinden op: www.holebifilmfestival.be .

‘Boetekleed’

Een van de heerlijkere dingen in dit leven vind ik nog altijd op de bank kruipen met een kussen en een dekentje, en dan maar film kijken. Afgelopen regenachtig weekend haalde ik zo de film ‘Fremde Haut’ nog eens uit de kast, en ontleende ik ‘Atonement’.

‘Atonement’ is een film uit 2007 van Joe Wright, gebaseerd op het boek ‘Boetekleed’ van Ian McEwan. Centraal in de film staan verraad en de vernietigende macht van lasterlijke beschuldigingen. Liefde en levens worden erdoor verwoest, niet in het minst ook het leven van de manipulerende aanklaagster zelf. Naarmate de jaren verlopen, groeit immers haar besef van wat kon geweest zijn mocht ze in haar hysterie de grote liefde van haar zus niet onschuldig aan de schandpaal hebben genageld. Ze leeft verder in het besef dat ze de feitelijkheid verkrachtte, en zoekt eenzaam naar vergeving. Vergeefs, want door haar eigen toedoen zijn de enige mensen die haar pijn écht hadden kunnen verzachten uit haar leven verdwenen.

Anders, maar even ontroerend en met een zelfde verscheurend hard plot als ‘Atonement’ is de al enkele jaren oudere film ‘Fremde Haut’. In deze film uit 2005 van Angelina Maccarone vragen een vrouw en een man uit Iran politiek asiel aan in Duitsland. Hij om politieke redenen, zij omdat ze lesbisch is. Wanneer de man vreest naar Iran te zullen worden teruggestuurd, berooft hij zich van het leven. Niet in staat om de ware reden van haar asielaanvraag onder woorden te brengen, neemt de vrouw de identiteit van de overleden man aan. ‘Hij/zij’ verwerft een tijdelijke verblijfvergunning, vindt werk en wordt verliefd op een vrouw die ‘hem’ ook wel ziet zitten. De liefde doet alle maskers adembenemend mooi afvallen, maar ook in deze film blijft een gedroomd romantisch ‘happy end’ uit. Het asielbeleid laat zich immers van zijn meest meedogenloze kant zien, en dat maakt de film ook tot een must voor al wie zich bezig houdt met politiek en/of internationale samenwerking.

 

Dubbelleven

Hij was een getalenteerd en veelzijdig man, succesvol, want intelligent en bovendien heel juist gevoelig. Soms ook kleine jongen die halfdronken vragen kon of ‘hij toch echt niet blijven slapen kon’ en daarmee het bed zó inpalmde dat ik zelf maar op de sofa kroop. Hij hield van ‘ma liberté’ (George Moustaki) en ‘la double vie de Véronique’, van lekker koken en de harde juridische stiel, maar vooral ook van ons, al zou dat in het échte leven wellicht nooit met zoveel woorden zijn geschreven.

“Liefste vrienden, … ik weet dat jullie nog van alles van me verwachtten. Ik wou het jullie ook nog geven. Maar vandaag kan ik niet meer. Het kost me te veel moeite, het kost me te veel pijn. Ik zie vandaag te weinig voor mezelf, te weinig mooie dingen om voort te doen. Vergeef me, ik kan het niet meer aan. Misschien was het wel mogelijk om weer iets op te bouwen. Misschien was er nog een toekomst. Maar het kost me te veel. Het kost me te veel pijn, te veel energie om te blijven wachten. Ik kan jullie veel te weinig geven, ik krijg vandaag veel te weinig terug. Wees niet treurig, wees dankbaar. Denk aan het mooie dat ik jullie gegegeven heb. Weet dat ik heel veel van jullie gehouden heb en dat ik erg dankbaar ben voor de liefde die ik van jullie gekregen heb. Herinner me met het mooie, niet met het pijnlijke… .”

In november 2001 vertrok Bart voor goed. Hij beroofde zichzelf van het leven. En natuurlijk was het moeilijk om geen pijn te voelen, en is het, bovenop het blijvende gemis van een zielsverwant, bij tijden nog steeds moeilijk om te geloven dat alleen een onomkeerbare dood voor hem ‘bevrijding’ kon betekenen. Zoals heel veel mensen die achterblijven bijna zeker zijn dat als ze een ‘ander leven’ op een schoteltje hadden kunnen aanbieden, de dood niet zou gewonnen hebben.

Ik geloof niet dat Bart levensmoe was. Hij was alleen de pijn zat en zijn, mijn en ons onvermogen om er een plaats aan te geven. Net zoals Anita dat vóór hem was, en Christel, Frans en Pieter dat na hem waren. Want ze zijn toch al met velen, en krijgen voor mij alsmaar meer ook echte namen. Elke dag sterven in ons land een handvol mensen door zelfdoding. Elke week ook slaat een leerling de hand aan zichzelf. Daarmee staat België op de dertiende plaats op de wereldwijde suïcideranking en behoort ons land bij de koplopers in Europa.

Het is dan ook heel goed dat door Minister van Welzijn, Steven Van Ackere (CD&V) meer wordt geïnvesteerd in zelfmoordpreventie, in de eerste plaats ook via scholen. Maar er is natuurlijk veel meer nodig dan sensibiliseren. Als maatschappij moeten we, denk ik, met veel meer durf en voorbij alle vormelijkheid ook terug zoeken om authentieker te mogen en dus te kunnen ‘zijn’. Want het treft me toch als ik Van Ackere met goede initiatieven naar buiten zie komen, maar tegelijkertijd vaststel dat zijn partij op het gebied van bijvoorbeeld holebi-thema’s altijd mist laat bestaan over de terechtheid van de vragen. Nochtans is het een feit dat net holebi-jongeren, veel meer nog dan andere jongeren, het risico lopen om de binding met het omringende leven te verliezen en bijgevolg keuzes maken waarop geen mens meer kan terugkomen.

 

In mooie en liefdevolle herinnering aan Bart: het ‘Van den Budenmayer Concerto 1798′ van Zbigniew Preisner uit de film ‘La double vie de Véronique’ van Krysztof Kieslowski.

In geval van nood, kan u altijd terecht op het crisisnummer 02 649 95 55 van de zelfmoordlijn.