‘Imagine me and you’

Met dit niet onbekende Amerikaanse komische drama, een film van Ol Parker uit 2005, werd gisterenavond in het Provinciehuis van Vlaams-Brabant de negende editie van het holebifilmfestival Vlaams-Brabant ingezet.

Het festival loopt van 10 november tot en met 27 november 2009 in Leuven, Aarschot, Halle en Landen. Op het programma staan vooral Europese prenten, maar ook producties uit Zuid-Afrika en China ontbreken niet. Meer informatie over het festival is te vinden op: www.holebifilmfestival.be.

Knuffel, knuffel, knuffel, knuffel

[embed]http://www.vlaanderenknuffelt.be/song/VlaanderenKnuffelt-song.mp3.zip[/embed]

Shouting the Fence

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Min en ta? Wie ben je?

Mabaref. Ik weet het niet.

Min wein jay? Waar kom je vandaan?

Mabaref. Ik weet het niet.

Keef w’sa lit hown? Hoe kwam je hier terecht?

Mabaref. Ik weet het niet.

La wein ra yeh? Waar ga je naartoe?

Mabaref. Ik weet het niet

Kech bit’ghanni? Waarom zing je?

B’ganni le’an b’ganni. Ik zing omdat ik zing.

Een prachtig artistiek statement over verzet, hoop en wanhoop, vreugde en verdriet van 300 koorzangers die in de huid kruipen van gewone Palestijnen. Een ode aan de universele behoefte om te communiceren, maar daartegenover de verschrikkelijke onmogelijkheid om bij elkaar te komen. ‘The Shouting Fence’, een muziekstuk van de Britten Richard Chew en Orlando Gough op tekst van dichters als de Palestijn Mahmoud Darwich, is in mijn kleren gekropen.

Des te meer om dat mijn tienjarige dochter, samen met haar klasgenootjes, mee zong en ik haar de afgelopen dagen voor mijn ogen groter heb zien worden. Betrokken, heel goed wetend waar ze mee bezig was, reizend van Gent naar Luik: zingen met een zichzelf helemaal eigen gemaakte boodschap voor de wereld. Het was, zoals een andere mama van de klas schreef, ‘ook een fantastische ervaring voor de kinderen. Dergelijke groeispurt van zelfvertrouwen en eigenwaarde; zelfs de meest ervaren therapeuten doen hier heel wat sessies over om dit te kunnen bereiken’.

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/cultuur+en+media/kunsten/091010Theshoutingfence

‘Een kat in een hoek krabt’

Je weet het natuurlijk wel. Je weet wel waar het vandaan komt. Want je hebt het inmiddels allemaal al eerder gezien en geleerd. Sommigen dragen rugzakken mee waar de stoutste verbeelding niet aan kan tippen. Sommigen zijn op jonge leeftijd al zo ‘fucked up’ door het leven dat het niet verwonderlijk is dat ze verongelijkt agressief de wereld naar hun hand proberen te zetten.

Je weet het natuurlijk wel. En als je erbij stilstaat, bloedt je hart. Maar toch moet je soms NEE!, zo luid als hopelijk straks tegen de Lange Wapper, durven zeggen. En daarbij is het, zoals een collega op een klassenraad van vorige week het verwoordde, ‘heel erg belangrijk dat we elkaar steunen’. Want bij gebrek aan collegiale solidariteit, zouden de broze zelfbeelden van sommige leerlingen wel eens brandhout van je kunnen maken.

Eender welke aanval, soms heel subtiel en bijna onzichtbaar, is de beste verdediging tegen een leven dat niet is zoals het had moeten zijn. Maar aanvallen creëren nieuwe slachtoffers. Mensen, en in een schoolcontext leerkrachten, die in het nauw gedreven worden en zich dan -begrijpelijk toch ook maar weer- vastklampen aan een rigidere aanpak.

Het is niet eenvoudig. Het is helemaal niet eenvoudig om het midden te vinden tussen je begrip voor het waarom van grensoverschrijdend gedrag, en de opdracht daartegenover om er als pedagoog toch nog iets van te maken. In het veld en in de praktijk is het helemaal niet simpel om kinderen die met ongelijke kansen instromen toch met gelijke mogelijkheden te doen uitstromen.

Van leerkrachten wordt veel gevraagd, zeker van die leerkrachten die aan de slag zijn in scholen waar veel ‘zorgleerlingen’ samen zitten. Zij dienen niet alleen hun vak goed te kennen, maar moeten bovendien een behoorlijke dosis kaas gegeten hebben van psychologie en verdragen dat als er dan toch iets fout loopt, zij in de eerste plaats als ‘verantwoordelijken’ met de vinger zullen worden gewezen.

Ik begrijp dan ook erg goed hoe leerkrachten soms uit hun dak kunnen gaan. En daarin schuilt misschien een parallel met wat Luckas vander Taelen onlangs aanhangig wilde maken met betrekking tot wat hij de Brusselse ‘gettojongeren’ noemde. De emmer kan al eens overlopen, zeker als de intentie er een was en is van een hele andere aard. Zeker als je eigenlijk écht gelooft in de noodzaak om de doelstelling  van gelijke kansen voor iedereen waar te maken. Zeker als dát nu net tot de kern behoort van wat je engagement beweegt.

Ik ben het eens met Luckas dat ook Groen!en het debat over waarden en normen dienen te voeren. Elke samenleving heeft immers een raamkader nodig waarin ‘de ja of de nee!’ moet kunnen gelegitimeerd worden. We hebben een raamkader nodig dat mensen, ook leerkrachten, helpt bij de omgang met de gekwetstheid van anderen. Want dat is zeker wél de kern van het verhaal, veeleer en veel veel meer dan het gegeven of een jongere de dag van vandaag wel of geen hoofddoek draagt.

‘Een kat in een hoek krabt’. En de vraag is dan maar of je de klauw met een nieuwe klauw beantwoordt, of het antwoord zoekt in een minder gewelddadige respons. Hoe moeilijk ook. Om te vermijden dat geweld beantwoord wordt met geweld, moet in dialoog en overleg geïnvesteerd worden. En wellicht zoals in een klassenraad, en samen met ouders en andere opvoeders, veel meer dan ooit overeenstemming gezocht worden rond wat in onze gedeelde samenleving aanvaardbaar is, en wat niet. Maar, nogmaals, ik besef ten volle: ook dat is veel moeilijker dan politiek correct zomaar even vlug gedaan.

HOME, sweet home.

PIF-POEF-PAF

Uiteraard is de toon waarmee in de uitgelekte mails van de SP-A over mensen wordt gesproken, niet zo heel uitzonderlijk. In een wereld waarin omzet en macht doelen op zich zijn geworden, kan je er zelfs boeken over kopen. Boeken waarin geschetst wordt welke mechanismen je uit je hoed dient te toveren om bruutweg over anderen heen te kunnen lopen, en er vervolgens toch nog goed mee weg te komen.

Vanzelfsprekend is de toon in de uitgelekte mails van de SP-A in deze tijden niet zo heel uitzonderlijk, maar er zijn zoals Bart Sturtewagen het vorige week in zijn commentaar in de Standaard verwoordde, grenzen aan het cynisme. Of beter: die zouden er toch moeten zijn. Want zonder heiliger te hoeven zijn dan pater Damiaan, gaat het gewoon niet op dat zichzelf genoemde en geroemde pleitbezorgers van sociale waarden zelf zorgen voor de complete uitholling ervan.

Ik hoop dan ook dat Vlaanderen over deze inderdaad tragische moraliteit nog eens goed nadenkt. Want eigenlijk zie, nu doen ze het toch weer: de verantwoordelijkheid voor het eigen handelen zo vlug mogelijk afwentelen op de kop van iemand anders. Niet alleen op die van de stoute ruziestokende klokkenluider, maar vooral ook op die van de achteraf geziene toch eigenlijk maar betekenisloze flut-raadgever. Pang. Pang. Pfioew en nog eens Pfioew. Pif-poef-paf, … en toen was hij zelf helemaal af.

The things that bind us together

Het verleden heeft het al voldoende bewezen. Elk ‘waarheidsverhaal’ houdt een gevaar in. Het gevaar dat het verhaal meer dan richtinggevend, individuen objectiveert en onderschikt aan totalitaire pogingen om een ‘nieuwe mens’ te maken. Daarom geven pogingen om de werkelijkheid in ‘vakjes’ te organiseren me ook altijd een fundamenteel ongemakkelijk gevoel. Als ik immers in één ding vrij wil zijn, dan is het wel in de vrijheid om telkens weer vraagtekens te kunnen plaatsen bij ‘ijkpunten’ die, vaak ter bevrijding, werden geformuleerd.

Toch hebben ideologische verhalen ook vandaag zeker nog zin. Ontdaan van elke vorm van ‘absoluutheid’, helpen ze immers om politiek handelen te structureren. Ze helpen bij de formulering van een stam van gemeenschappelijkheid waaraan takken in al hun diversiteit groeien. Want zoveel werd me gisteren, op de ledenvergadering van Groen! Leuven, nog maar eens duidelijk. Als mijn politiek engagement eigenlijk terug kan gebracht worden op heel persoonlijke ervaringen met instrumentalisering van mensen door mensen, dan legt het engagement van anderen uit de groep zich uit door een confrontatie met de ongelijke verdeling van middelen of nog, door een onontkoombaar appel van het geweten om de wereld te bewaren voor kinderen en kleinkinderen.

‘Waarom we samen aan politiek doen binnen Groen!’, is dan ook een vraag met vele mogelijke antwoorden. Maar wat ons zeker bindt, is het geloof in het recht van iedereen op ‘waardig werk’ en een waardig leven. Het is de noodzaak die we voelen om voorzichtig om te gaan met de veerkracht van mensen en spaarzaam te zijn met de draagkracht van de aarde waarop we als mensen leven. Wat ons bindt, is met andere woorden het ‘ecologisme’. Het is de overtuiging dat investeren in duurzaamheid nooit vrijblijvend kan zijn, want dat het een en misschien wel dé hardste voorwaarde is voor meer (sociale) rechtvaardigheid. Vandaag en morgen, dichtbij en heel veraf.

Klimaatstraat

Een verrassende reactie uit eerder onverwachte hoek. Die kwam er op ons voorstel om, naar voorbeeld van Amsterdam, van de Bondgenotenlaan in Leuven een klimaatstraat te maken. Ook “Flanders Smart Hub”, een project dat is thuisgebracht onder VOKA Brussel-Halle-Vilvoorde, droomt er immers van om van Leuven (en heel Vlaams-Brabant) een ecologische hotspot te maken: een plaats waar creativiteit en innovatie hand in hand gaan met gedeelde welvaart en welzijn.

Om maar te zeggen: natuurlijk is Groen! niet tegen economie, zoals Mohammed Ridouani zich bij zijn recente overstap naar SP-A nog sterk maakte. Integendeel: we zijn vóór een ander en beter soort economie. Helemaal zoals de actievoerders in 1999 in de Amerikaanse stad Seattle eigenlijk helemaal niet tegen de globalisering waren, maar wel vóór een globalisering ten bate van iedereen.

Over de geschiedenis van de ‘andersglobalisten’ schreven Matthias Lievens en David Dessers onlangs het boek “Gebroken Vitrines. De andersglobalisten tien jaar na Seattle”. Aan de vooravond van de VN-klimaattop in Kopenhagen in december 2009 schetsen David en Matthias de geschiedenis van deze wereldbeweging. Ze vertellen na hoe de top van de Wereldhandelsorganisatie van 1999 in Seattle een flop kon worden nadat acties van jongeren, milieu-activisten, Noord-Zuidngo’s en vakbonden elkaar vonden. Ze herinneren hoe in 2001 het eerste Wereld Sociaal Forum in Porte Alegre volgde, en hoe de andersglobalisten sindsdien niet meer van het toneel verdwenen zijn, maar zijn blijven mobiliseren. Om te denken, te debatteren en te ageren.

Het boek van David Dessers en Matthias Lievens wordt voorgesteld op woensdag 7 oktober 2009 om 20.00u in het ACW, gelegen nummer 131 van wat we met de bundeling van alle geïnteresseerde bondgenoten misschien ooit nog wel eens de ‘klimaatstraat van Leuven’ zullen noemen.

MILK (without honey)

In wezen was het een afwenteling van eigen falen. Een manier om eigen tekortkomingen niet onder ogen te hoeven zien. Een weg om aan het verdriet van niet ingeloste verwachtingen te ontsnappen. Achter de moord in 1978 op Harvey Milk schuilde een diepe jaloezie. Een dodende nijd waarvoor dader Dan White echter nauwelijks verantwoordelijkheid diende te nemen. Milk behoorde immers tot die groep van mensen die, ontdaan van elke individualiteit, het in de geesten van sommigen gewoon ‘verdienen’ om verwond te worden.

Toen ik afgelopen week-end berichten van over de wereld ontving over de afgelaste gay-pride in Belgrado, was ik erg onder de indruk van de wijze waarop politieke leiders en politie in laatste instantie hun steun aan de holebi’s onderschikten aan de manipulatieve dreigementen van opposanten.  Dreigementen waarover Jasmina Tesanovic in een E-mail aan Lieve Snellings getuigt: “For these past few months, the city of Belgrade has been spattered with death-threatening graffiti from right-winged extremists and paramilitaries, focussing their rage against gays…Allied to the rightist underground, the Serbian Orthodox Church, came with a public attack, a dramatic appeal against the parade of pride, calling it a ‘Parade of Shame’ and ‘Sodom and Gomorrah’.

In het Centraal-Afrikaanse land Burundi werd holebiseksualiteit in april 2009 opgenomen in de strafwet, en nu liggen ook in Rwanda voorstellen klaar om hetzelfde te doen. Voorstanders zouden daarbij herhalen dat holebiseksualiteit ‘on-Afrikaans’ zou zijn, maar tegelijk zouden kerken zich ook hier niet onbetuigd laten. Met name de uit Amerika overgewaaide evangelische kerken zouden in Rwanda na de genocide van 1994 terrein gewonnen hebben, en in hun ijver mensen te ‘bevrijden van het kwade’ actief bijdragen aan een sfeer van veralgemeende holebihaat.

En zo zijn we weer meer dan gewaarschuwd. Holebi’s zijn nog altijd doelwit. Ook meer dan dertig jaar na de dood van Harvey Milk blijven ze ‘without honey’: een prooi voor de projectiemechanismen van al wie, zoals Milk het stelde, “onzeker, bang, opgejaagd of zelf verontrust is”.

Verticaal pluralisme?

Sinds oudsher hebben partijen in dit land een andere invulling gegeven aan de interpretatie van de in onze grondwet verankerde ‘vrijheid van onderwijs’. Als door de liberalen de nadruk werd gelegd op de ‘vrijheid van keuze’, dan gold voor de katholieken de ‘vrijheid van inrichting’. Als de liberalen, en ook socialisten, vonden dat de staat de vrijheid van keuze moest waarborgen, dan schikten de katholieken de rol van de staat onder aan hun particulier initiatief.

Vandaag staan opnieuw twee kampen tegenover elkaar, zij het dat de conflicterende partijen nu de traditionele zuilen overstijgen. Vandaag beroepen ‘zij’ zich op de vrijheid van inrichting, omdat ‘wij’ hen de vrijheid van keuze hebben ontzegd.

Maar is de oprichting van moslim-scholen wél een goede zaak? Dat is inderdaad de vraag. Tenminste als ze opentrokken wordt. Tenminste als we stil willen staan bij hoe het nu verder moet met de organisatie van ons onderwijs, en onze samenleving in het algemeen.

Gaan we verder in de lijn van het ‘verticaal pluralisme’ zoals dat door het Schoolpact van 1958 werd geïntroduceerd om een einde te stellen aan meer dan een eeuw schoolstrijd? Of kiezen we vandaag voor een meer ‘inclusief pluralisme’? Blijven we met andere woorden dobberen op het gewapend gehalte van de MULTI-culturele samenleving, of kiezen we voor de vruchtbare duurzaamheid van meer wisselwerking in een INTER-cultureel verhaal?